Verkleinen Herinitialiseren Vergroten
Zoek naar:
Pers Literatuur English Contact
 logo
Vlaamse Ouderenraad Lokaal Actualiteit Info 60+ Beleid Ouderenweek Fotodatabank
Vlaamse Ouderenraad

Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten

Gepost op 24/05/2005


Zevende lentecyclus: VERGRIJZING

De Academie richt sinds 1998 jaarlijks een Lentecyclus in. De Lentecyclus 2004 was reeds de zevende op rij en stond dit keer in het teken van “Vergrijzing”.

 

Het thema werd tijdens drie studiedagen telkens vanuit een ander perspectief toegelicht.

 

Op woensdag 28 april werd ingegaan op het demografisch aspect.

 

Professor Hilary Page (Vakgroep Bevolkingswetenschappen en Sociaal-wetenschappelijke Methodologie, UGent) had het over Vergrijzing: demografisch overzicht en vooruitzichten. Na een situering van de evolutie van de leeftijdsstructuur van de Belgische bevolking t.o.v andere landen, kwam de evolutie in de socio-demografische kenmerken van de oudere bevolking aan bod: in hoeverre zullen ouderen van morgen verschillen van die van gisteren en die van vandaag?

Dan besprak professor Thérèse Jacobs (UA), directeur van het Centrum voor Bevolkings- en Gezinsstudies (CBGS), in Levenskwaliteit op latere leeftijd een aantal domeinen waarin "levenskwaliteit" zich kan manifesteren, o.m. inkomen, gezondheid, zelfredzaamheid en het steunnetwerk. Eerst werden de verhoudingen beschreven tussen ouderen mét en ouderen zonder of beperkte levenskwaliteit. Vervolgens had ze het over de mate waarin tekorten in het ene domein versterkt worden door tekorten in andere domeinen, om zo 'risicogroepen' inzake levenskwaliteit af te bakenen. Tenslotte werd gereflecteerd op deze resultaten vanuit de oproep tot 'active ageing'. Basis van de voordracht waren recente surveys van het CBGS.

 

Op woensdag 12 mei werd de vergrijzing vanuit beleidsmatig standpunt uitgediept.

 

Professor Bea Cantillon, hoogleraar en directeur van het Centrum voor Sociaal Beleid (UA), had het over Vergrijzing demografisch bekeken: achtergrond en vooruitzichten. Alle westerse welvaartsdemocratieën, ook België, zijn al enige tijd bezig met het doorvoeren van de nodige herstructureringen. Toch is België onvoldoende gewapend tegen de komende lasten van de vergrijzing t.g.v. drie structurele redenen, m.n. hoge overheidsschuld, erg lage participatiegraden bij ouderen en de communautaire verhoudingen die een gecoördineerd beleid inzake werk en zorg bemoeilijken. Een coherent beleidsplan vereist drie bepalende beginselen: een rechtvaardige verspreiding van de lasten over en binnen de generaties, een kwaliteitsvolle en betaalbare zorgondersteuning voor iedereen en het investeren in de mogelijkheden van ouderen én van jongeren.

Dan vervolgde professor Paul Van Rompuy (KULeuven, dpt. Economie) met Budgettaire Implicaties van de vergrijzing, waarin hij inging op de aanzienlijke meerkost van de vergrijzing voor de sociale zekerheid (voor pensioenen en gezondheidszorg). Om de sociale rechten in de toekomst te vrijwaren zonder de sociale bijdragen of de belastingen te verhogen, is het van absoluut belang tijdig de nodige budgettaire "reserves" aan te leggen, o.m in het Zilverfonds, d.m.v. het duurzaam opbouwen van begrotingsoverschotten. Verhoging van de werkgelegenheidsgraad van de bevolking en verlenging van de actieve loopbaan van 50-plussers ondersteunen uiteraard het budgettair beleid voor de komende tien jaar.

In Hoe van de vergrijzing een succes maken? stelde toenmalig minister van Werk en Pensioenen, Frank Vandenbroucke, dat het feit dat we ouder worden, langer van ons pensioen genieten en dit vaak nog in goede gezondheid, al een maatschappelijke meerwaarde op zich is. Toch kan men er niet onderuit dat er voor ieder een fase komt van mindere gezondheid en beperkte zelfredzaamheid. De vraag naar zorg neemt dus toe. Het zorgenaanbod moet dus beter worden afgestemd op de behoefte: minder acute zorg maar meer eerstelijnshulp en mantelzorg, meer rusthuisplaatsen, aanpassing van het ziekenhuislandschap naar meer geriatrie en revalidatiecapaciteit. Dit vraagt ook meer efficiëntie in de uitgaven want dit alles moet betaalbaar blijven. De gezondheidszorg is nu de belangrijkste factor in de groei van de arbeidsmarkt. Vergrijzing zorgt dus - naast verschuivingen in bestedingen en behoeften - ook voor een economische meerwaarde en geeft kansen aan mensen die het nu moeilijk hebben op de arbeidsmarkt.

 

Op donderdag 3 juni kregen de sociale partners het woord.

 

De eerste lezing die dag werd gehouden door de heer Xavier Verboven, intergewestelijk secretaris van het ABVV, met als titel Vergrijzing van de samenleving: een positieve aanpak graag. De “verzilvering” bestaat dankzij onze sociale zekerheid. Het is een pluspunt. Toch mogen we de uitdaging niet uit de weg gaan: de bijkomende kost die ermee gepaard gaat, kunnen we opvangen door de werkloosheid te doen dalen. Dat zal niet van vandaag op morgen gebeuren, en we moeten afstappen van veel verspreide vooroordelen wil dit slagen. Eén van deze vooroordelen is dat het zou volstaan de (brug)pensioenleeftijd te verhogen …

De cyclus werd afgesloten door mevrouw Bernadette Adnet, adviseur bij het departement sociale zekerheid van het VBO met Impact van de vergrijzing op de ondernemingen; wat met het concurrentievermogen? De vergrijzing zal een aanzienlijke weerslag hebben op de arbeidsmarkt door een forse daling bij de groep 45-jarigen en een zeer grote toename van de groep ouderen, en op de leefbaarheid van de sociale zekerheid, door bijkomende  kosten inzake gezondheidszorg en pensioenen, rekening houdend met de vermindering in kinderbijslagen en werkloosheid. Het VBO stelt zowel een grondige hervorming van het loopbaaneinde voor als van de gezondheidszorg, dit laatste door het invoeren van 3 soorten mechanismen, om de kosten te controleren, om de overheidskosten te delen en om de totale kosten te delen tussen het collectieve en het individuele niveau.

 

(Bron: Academie-Berichten, jaargang 15 - okt.2004 – jan 2005 – Nummer 30, pagina 2)

 

 

In de reeks “Standpunten” van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten, werd een volledig nummer aan dit thema gewijd.

U kan deze publicatie in bijlage bekijken (pdf-bestand). Gezien de grootte van dit bestand (92 pag.) kan het downloaden ervan wat tijd in beslag nemen.

Website: www.kvab.be

 



Ga terug naar de startpagina
Vlaamse Ouderenraad vzw - Broekstraat 49-53 - 1000 Brussel