Verkleinen Herinitialiseren Vergroten
Zoek naar:
Pers Literatuur English Contact
 logo
Vlaamse Ouderenraad Lokaal Actualiteit Info 60+ Beleid Ouderenweek Fotodatabank
Vlaamse Ouderenraad

Studie Vrije Universiteit Brussel toont behoeften Brusselse senioren aan

Gepost op 05/07/2013


Studie Vrije Universiteit Brussel toont behoeften Brusselse senioren aanHet Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de komende jaren geconfronteerd met een vergrijzing en verzilvering van zijn bevolking. Het aantal 60-plussers in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zal immers toenemen van 200 000 in 2010 naar 290 000 in 2040, oftewel een stijging van 43,5 procent. Binnen deze groep van ouderen is er ook een groeiende groep van 80-plussers. Vandaag zijn zij al met 50 000. Bovendien wordt de Brusselse bevolking steeds diverser en de ouderenpopulatie dus ook. Tegen 2020 zal meer dan de helft van de ouderen een andere culturele achtergrond hebben. Ze moeten het gevoel hebben dat ook zij een plaats hebben in het zorgsysteem en erkend worden door hun gemeenschap. De overheid heeft de Vrije Universiteit Brussel gevraagd om onderzoek te doen naar de behoeften van al deze Brusselse ouderen op het vlak van huisvesting en dienstverlening. Uit de studie van de VUB komen enkele belangrijke werkpunten voort, namelijk ouderen inschakelen als vrijwilligers, extra investeren in armere wijken en kwetsbare ouderen, een buurtgericht model van ouderenzorg uitwerken, meer aandacht voor diversiteit, meer overleg tussen de verschillende overheden en tewerkstelling binnen de ouderenzorgsector stimuleren.

Enkele belangrijke conclusies:

- De studie beveelt een buurtgericht model van ouderenzorg aan, waarin vrijwilligerswerk, wijkwerking en mantelzorg een centrale plaats innemen. Brussel beschikt op het vlak van buurtgerichte ouderenzorg nu al over de nodige troeven met de diensten-, buurt- en wijkcentra. Deze bestaande centra moeten uitgroeien tot laagdrempelige en wijkgerichte aanspreekpunten voor ouderen en hun mantelzorgers, met een uitgesproken rol op het vlak van informatie, ondersteuning en coŲrdinatie van de zorg.

- Het sterker inschakelen van ouderen als vrijwilliger kan hun sociale activering en empowerment in belangrijke mate stimuleren. Zich engageren als vrijwilliger verhoogt het zelfbeeld, gaat vereenzaming tegen, bevordert de gezondheid en de fysieke conditie enzovoort. Brusselse ouderen blijken wel minder vaak vrijwilligerswerk te doen dan Vlaamse ouderen. Maar er blijkt een potentieel te bestaan: liefst 28,4 procent van de Brusselse ouderen die op dit moment nog geen vrijwilligerswerk verricht, wil dit in de komende jaren wel doen. De bestaande Brusselse diensten-, buurt- en wijkcentra kunnen hierin een essentiŽle rol spelen: vrijwilligers detecteren, rekruteren, opleiden, motiveren en toe leiden naar aangepast vrijwilligerswerk.

- Brussel hoeft niet onder te doen voor Vlaanderen op het vlak van mantelzorg. Een kleine 10 procent van de bevolking geeft aan mantelzorg te verlenen. Er wordt daarom aangeraden om deze mantelzorgers beleidsmatig nog meer te erkennen, te betrekken en te ondersteunen. De mantelzorger is een structurele en essentiŽle partner in het zorgproces.

- Brussel beschikt over een ruim aanbod van rusthuizen. Vandaag de dag telt Brussel bijna 160 rusthuizen, samen goed voor een capaciteit van 15 000 woongelegenheden. De komende jaren zullen er nog een aantal Vlaamse erkende woonzorgcentra bijkomen. Met deze extra woonzorgcentra komt de Vlaamse Gemeenschap tegemoet aan de nood aan meer Nederlandstalige initiatieven. Bijkomend wordt de ontwikkeling van nieuwe collectieve woonvormen voor ouderen met lichtere zorgbehoeften aangeraden, onder meer in kansarme wijken. De geografische inplanting van de residentiŽle voorzieningen moet beter sporen met de werkelijke spreiding van ouderen.

- De onderzoekers adviseren om het aanbod van gezinszorg op te trekken, ten einde te streven naar een evenwichtige, geografische spreiding. Dit aanbod en meer in het algemeen het hele zorgaanbod moet ook zichtbaar zijn in het straatbeeld. Het geeft potentiŽle zorgbehoevenden een geruststellend gevoel dat er zorgverstrekkers zijn op het moment dat het nodig is.

- Om ouderen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest langer thuis te laten wonen, is een woningbeleid met een visie op lange termijn noodzakelijk. Een sociaal woningbeleid en beleid voor het ontwikkelen van aangepaste woningen voor ouderen is dan ook geen overbodige luxe. Ook zijn meer inspanningen nodig op het vlak van woningaanpassingen, nieuwe woonvormen en indien nodig een verhuis naar een meer aangepaste woonsituatie (premies, praktische ondersteuning ...).

- Er is meer structurele aandacht nodig voor diversiteit. Dit impliceert onder meer dat zorg op een andere manier georganiseerd wordt, meer vanuit de cliŽnt. Op niveau van de zorgvoorziening kan diversiteit meer tot uiting komen op vlak van inrichting. Momenteel zien alle afdelingen, gangen en kamers er ongeveer hetzelfde uit. Men kan zich de vraag stellen of er een evolutie wenselijk is naar een woonzorgsite waar er bijvoorbeeld een verdieping is met serviceflats, een verdieping met alternatieve woonvormen, een verdieping met zwaarbehoeftige zorg, nieuwe vormen van collectief wonen met zorg enzovoort.

- Extra investeren in kwetsbare ouderen is nodig. Samen met het absolute aantal ouderen neemt ook het aandeel ouderen met een klein inkomen toe. 22,1 procent heeft een maandelijks gezinsinkomen van minder dan 1 000 euro. Het risico is reŽel dat naast de mondige oudere, een groep kwetsbare ouderen groeit die de plaats in zal nemen van de 'traditionele' oudere en zich tevreden zal (moeten) stellen met de klassiek goedkopere voorzieningen. De studie beveelt daarom aan om extra te investeren op plaatsen waar de meest financieel kwetsbare en kansarme ouderen wonen.

- Op het vlak van ouderenzorg en thuiszorg zijn de 3 belangrijkste overheden de Franse Gemeenschapscommissie (Cocof), de Gemeenschappelijke gemeenschapscommissie (GGC) en de Vlaamse Gemeenschap. De studie raadt aan dat deze overheden nog meer overleggen, telkens met behoud van de eigenheid. Zo zouden ze beter op de hoogte moeten zijn van elkaars beleid en toekomstige plannen. Voorts raadt de studie ook aan om een uniform systeem van digitale registratie uit te bouwen, dat systematisch door de verschillende diensten en overheden in de Brusselse (ouderen)sector wordt gebruikt. Het gaat dan om een uniform systeem van gegevensverzameling en het ontwikkelen van gemeenschappelijke meetinstrumenten.

- Enerzijds telt Brussel een grote groep aan (jonge) werkzoekenden, anderzijds is er een tekort aan zorgverstrekkers. Het uitwerken van tewerkstellingsmogelijkheden voor (jonge) Brusselaars ten behoeve van de ouderen is dan ook nodig. Studierichtingen die leiden naar zorgberoepen kunnen heel wat toekomstperspectieven bieden: zorgkundigen, verpleegkundigen enzovoort. Maar ook liggen er heel wat kansen voor mensen in het beroepsonderwijs, zoals de opleiding van polyvalente klusjesmannen, chauffeurs (vervoerdiensten) en naaisters (hersteldiensten) die ouderen bijstaan om langer thuis te wonen.

Bijlagen:
Ga terug naar de startpagina
Vlaamse Ouderenraad vzw - Broekstraat 49-53 - 1000 Brussel